Kategori: Makaleler

Giriş: KHK ile Kadroya Geçiş Üzerine Felsefi Bir Bakış Dünyanın dört bir yanında, bir kişinin hayatını doğrudan etkileyen kararlar verilirken, genellikle o kararların ne kadar etik, doğru veya adil olduğu sorusu arka planda kalır. Ancak, bu tür kararlar her zaman sadece idari bir mesele değildir; derin felsefi, etik ve epistemolojik boyutları da vardır. “Gerçek nedir?” sorusu, her filozofun hayatı boyunca düşündüğü, tartıştığı ve cevap aradığı temel bir sorudur. Peki ya “doğru olan nedir?” sorusuna ne kadar yakınsıyoruz? Bir kamu görevlisinin KHK ile kadroya geçirilmesi de benzer şekilde yalnızca bir idari karar değil, aynı zamanda toplumsal adalet, haklar ve insani değerler…

Jiroskop Nerelerde Kullanılır? Teknolojinin Gizli Kahramanı Bir sabah uyandığınızda, akıllı telefonunuzu elinize aldığınızda, farkında bile olmadan bir jiroskopun gücünden yararlanıyorsunuz. Ya da belki bir uçuşa kalkmadan önce, pilotların uçağın stabilitesini sağlamak için kullandığı bir cihazın, yine bir jiroskop olduğunu düşündünüz mü? Teknoloji her geçen gün hayatımıza yeni kolaylıklar getiriyor, ama çoğu zaman bu karmaşık sistemlerin nasıl çalıştığını anlamadan günlük yaşantımıza dahil oluyorlar. Ama bu soruyu sormadan edemiyoruz: Bu kadar yaygın bir kullanım alanına sahip olan jiroskop nedir ve tam olarak nerelerde kullanılır? Gelin, bu küçük ama güçlü cihazın tarihi köklerinden başlayıp, günümüzdeki modern dünyadaki rolüne kadar kapsamlı bir bakış atalım.…

Jeotermal Su Kaynağı: Edebiyatın Derinliklerinde Sıcak Bir Kaynağın İzleri Kelimelerin Gücü ve Anlatıların Dönüştürücü Etkisi Kelimeler, bir dünyayı şekillendirir, anlamın derinliklerine iner ve her bir cümle, bir okurun zihninde yeni evrenler yaratır. Anlatıların gücüyle şekillenen bu evren, bazen toplumsal değişimi yansıtır, bazen de bireyin içsel yolculuğunda bir rehber olur. Bir edebiyatçı olarak, doğanın kendisini anlamlandırmak, yalnızca gözlemlerle değil, aynı zamanda dilin verdiği imkânlarla mümkündür. İşte bu yazıda, çokça teknik ve doğa bilimleriyle özdeşleşmiş bir konuyu, jeotermal su kaynağını, edebiyatın gözlüğünden bakarak inceleyeceğiz. Jeotermal su, yerin derinliklerinden yükselen sıcak ve mineral bakımından zengin sular, bir bakıma doğanın, insanların yaşamına sunmuş olduğu…

İnsan Neden Geçmişe Dönmek İster? Siyaset Bilimi Perspektifinden Bir Analiz Geçmiş, günümüzün gücünü, kurumlarını ve ideolojilerini şekillendiren bir ayna gibidir. İnsanlar genellikle geçmişi idealize eder, belki de mevcut düzenin karmaşıklığından ve adaletsizliğinden kaçmak isterler. Ancak, geçmişe dönme arzusunun siyaseten köklü sebepleri vardır. Geçmiş, hem iktidarın hem de toplumsal düzenin nasıl şekillendiğini anlamamıza yardımcı olan bir zaman dilimi olarak işlev görür. Geçmişin gözlemi, toplumsal yapıları, ideolojik çatışmaları ve iktidar ilişkilerini deşifre etmemize olanak tanır. Peki, insanlar neden geçmişe dönmek ister? Ve bu arzu, toplumsal katılımı, meşruiyeti ve demokrasiyi nasıl etkiler? Geçmişin Siyasi ve Toplumsal Gücü İktidar ve Geçmişin İlişkisi Geçmiş, iktidarın…

İkilem Nedir? Psikolojik Bir Mercekten Anlamaya Başlamak İnsan zihnini merak eden biri olarak sık sık kendi karar süreçlerimi gözlemledim. Bir seçim anında kalbimin hızla çarpması, düşüncelerimin birbirine karışması… Bu içsel türbülansın adı “ikilem”di. Peki gerçekten ikilem nedir? Basitçe iki seçenek arasında kalmak gibi görünse de insan psikolojisi açısından baktığımızda çok daha derin bilişsel ve duygusal süreçleri tetikler. Bu yazıda ikilemi bilişsel, duygusal ve sosyal psikoloji boyutlarıyla inceleyeceğiz; araştırmalar, meta-analizler ve vaka çalışmalarıyla zenginleştirilmiş bir bakış sunacağız. İkilemin Bilişsel Boyutu Bilişsel Çatışma ve Karar Süreçleri Bilişsel psikolojiye göre ikilem, zihinsel bir çatışma durumudur. John R. Anderson’ın ACT-R teorisi gibi bilişsel modeller,…

Türkiye’nin En Uzun Boylu Kadını: Toplumsal Yapı ve Birey Üzerindeki Etkileri Birinin boyunun toplumdaki yeri, fiziksel özelliklerin kişiyi ne kadar tanımladığı, çoğu zaman göz ardı ettiğimiz bir gerçektir. Boy, sadece bir fiziksel ölçü olmanın ötesine geçer; aynı zamanda toplumsal normlar, cinsiyet rolleri, kültürel pratikler ve güç ilişkileriyle şekillenen bir kavramdır. Bir insanın fiziksel özellikleri, genetik mirasından, yaşadığı çevreye, sosyal statüsüne kadar birçok faktörle şekillenir. Ancak toplum, bireyleri genellikle dış görünüşleriyle tanımlar. Bu yazıda, Türkiye’nin en uzun boylu kadını meselesi üzerinden toplumsal yapıları ve bireyler arası etkileşimleri inceleyeceğiz. Boyun, özellikle kadınlar için neden bu kadar önemli olduğunu ve bunun toplumsal eşitsizliklere…

Reduction Nedir Gastronomi? Güç İlişkileri ve Toplumsal Düzen Üzerine Bir Siyaset Bilimi Analizi Bütün dünya, bir şekilde, her gün bir tür “reduction” ile yüzleşiyor. Bu, sadece bir mutfak tekniği değil; aynı zamanda güç ilişkilerinin, toplumsal düzenin ve iktidar yapılarını anlamada da önemli bir anahtar olabilir. Peki, bu kavram, mutfakta başlangıçtaki çoklu unsurlardan daha sadeleştirilmiş bir sonuca ulaşma süreciyle sınırlı mı, yoksa aslında derin bir siyasal, ideolojik ve toplumsal boyuta mı işaret ediyor? Gastronomideki reduction (saflaştırma, yoğunlaştırma), bir yandan küçülüp yoğunlaşırken, öte yandan güç, iktidar ve meşruiyet gibi kavramların analizinde de benzer bir odaklanma söz konusu olabilir. Bir şeyin ne kadar…

Purge Nasıl Yapılır? Psikolojik Bir Mercekten İnceleme İnsanların içsel dünyası, bazen anlaşılması zor bir labirent gibi gelir. Zihnimizde biriken düşünceler, duygular ve anılar bir noktada birikerek, bir patlama noktasına ulaşabilir. Bu noktada, birçoğumuz duygusal ve zihinsel olarak bir boşalma, bir arınma ihtiyacı hissederiz. Peki, bu “purge” olarak adlandırılan süreç, gerçekten nasıl işler? Purge, kelime olarak bir temizlik veya arınma anlamına gelir, ancak psikolojik bağlamda, bu kavram çok daha derin bir anlam taşır. İnsanların duygusal, bilişsel ve sosyal dünyasında bu tür bir boşalmanın nasıl gerçekleştiğini anlamak, ruhsal sağlığı ve kişisel gelişimi anlamak açısından oldukça önemlidir. Bu yazıda, purge (boşaltma) sürecini psikolojik…

Ahşap Yapıştırıcı Kaç Saatte Kurur? Hikâye Tadında Bir Keşif Geçenlerde eski bir sandalye tamiriyle uğraşıyordum. Sandalyemin bir ayağının altı hafiften gevşemişti. Biraz içim burkularak, yıllarca annemin sandalye olarak kullandığı o eski, ahşap sandalyeyi hayatta tutmaya karar verdim. Fakat tamir ederken ilk sorum şu oldu: Ahşap yapıştırıcı kaç saatte kurur? Yani, düzgün bir şekilde yapıştırmak için ne kadar beklemem gerekir? Bu soruya cevap ararken, aslında çok basit bir iş gibi görünen bir konuda aslında ne kadar çok değişken olduğunu fark ettim. Hadi gelin, birlikte bu soruyu biraz daha derinlemesine inceleyelim ve ahşap yapıştırıcıların kuruma sürelerini hem verilerle hem de gözlemlerimle birleştirerek…

Afaki Tefekkür Nedir? Bilimsel Bir Bakışla Anlayalım Hayat, bazen karmaşık ve hızlı akıyor, değil mi? Her gün bir yerlerden bir şeyler öğreniyoruz, bir yerlere koşuyoruz, ama bazen durup düşünmek için bir an bile bulamıyoruz. Bu noktada, “afaki tefekkür” gibi bir kavram devreye giriyor. Peki, nedir bu afaki tefekkür? Bilimsel bir bakış açısıyla, ama herkesin rahatça anlayabileceği bir şekilde açıklamak gerekirse, aslında zihinsel bir yolculuk yapıyoruz. Afaki Tefekkür: Uçsuz Bucaksız Bir Düşünce Alanı Afaki tefekkür, bir bakıma soyut düşünmeyi ifade eder. Türkçeye Arapçadan geçmiş bir terim olan “afaki,” “gök yüzüne ait” veya “evreni kapsayan” anlamına gelir. “Tefekkür” ise düşünmek, derinlemesine incelemek…